Egels eten volop insecten zoals wormen, kevers en rupsen. En van slakken kunnen ze er in één nacht wel 40 opeten. Zo zorgen egels voor een natuurlijk evenwicht in je tuin, zonder insectenverdelgers.
In de afgelopen tien jaar is het aantal egels al gehalveerd. Dat komt doordat egels in onze moderne tijd te weinig voedsel en schuilplaatsen vinden. Ook worden ze regelmatig overreden of raken ze vergiftigd door bestrijdingsmiddelen. Maar de egel is nog te redden.
De egel is een beschermde diersoort
Insecten leven op planten, bomen en grond, en ook op dode takken en bladeren. Een egelvriendelijke tuin heeft dus veel groen en tuinafval. Maar ook doorgangen naar andere tuinen, parken of groenstroken. Voor zijn eten kan de egel elke nacht meerdere kilometers afleggen. En als hij daarbij van tuin naar tuin kan gaan, hoeft hij de weg niet over te steken en vallen er onder de egels minder verkeersdoden. Een egeldoorgang hoeft maar 13 bij 13 cm te zijn. Als elke tuin zo’n doorgang heeft vorm je als het ware een egelsnelweg.
Beschut
Egels hebben ook water nodig, net als alle andere dieren. Zorg dus dat er op een beschut plekje een schaaltje water staat. Wel met een lage rand zodat egels er goed bij kunnen en niet verdrinken. Geef egels nooit melk, daar krijgen ze diarree van.
Heb je een vijver of sloot? De egel kan zwemmen, een kleine sloot is geen probleem, maar in vijvers kan de egel verdrinken vanwege de steile kanten. Zorg daarom voor een plankje om uit de vijver te klimmen.
Slapen
Overdag slapen egels. Hiervoor hebben ze een beschutte plek nodig waar ze niet gezien worden en droog en warm kunnen liggen. Zo’n nest kunnen ze zelf onder (braam)struiken of takkenbossen maken van bladeren, mos of ander materiaal dat daar ligt.
Om hen extra te helpen kun je ook een egelhuisje op zo’n plek zetten. Zo’n huisje hoeft niet duur of ingewikkeld te zijn. Een verstopt fruitkistje dat met een vuilniszak en tegels van boven waterdicht is gemaakt en een ingang van 13 bij 13 cm heeft, is genoeg. Blijf uit de buurt van een egelhuisje en kom er in ieder geval niet aan. Schrikt de egel, dan is de kans namelijk groot dat hij niet meer terugkomt.
Zorg tijdens de winterslaap
In de winter en het voorjaar – als insecten zich hebben verstopt – gaan egels in winterslaap. Maar dat doen ze pas als ze daarvoor voldoende vetreserves hebben aangelegd. Tijdens de winterslaap kunnen ze van honger toch wakker worden en als ze dan geen voedsel vinden, sterven ze alsnog. Egelbescherming Nederland adviseert om ervoor te zorgen dat er altijd een overdekt schaaltje met harde kattenbrokken in je tuin is, zomers en ’s winters. Om te voorkomen dat de brokjes verregenen of door andere dieren worden opgegeten, plaats je het schaaltje onder een kistje met een opening van 13/13 cm. Gif doodt niet alleen insecten, maar ook egels. Ecologische slakkenkorrel lijken een onschadelijk alternatief, maar het is bekend dat egels hier ook (ernstig) ziek van kunnen worden. Dus: geef de natuur vrij baan en laat de egel het teveel aan slakken oplossen. Zo zorgt de natuur zelf voor evenwicht.
Verzwakte dieren
Egels zijn nachtdieren. Zie je er overdag een rondlopen, dan is dat een teken dat er iets aan de hand is. Bel dan naar Stichting Snorhaar: 06 35641270
. Als het nodig is vangen zij het dier op en geven ze de noodzakelijke zorg. Is de egel weer op kracht, dan zoeken ze er een nieuwe veilige woonplek voor. Hetzelfde doet de stichting voor andere kleine wilde dieren zoals hazen, konijnen en eekhoorns. Neem een egel nooit zelf mee naar huis om het te verzorgen. Dat kan heel schadelijk zijn voor het dier en daarom mag het wettelijk ook niet. De egel is een beschermde diersoort.
Eerder gepubliceerd in de Vierklank, dec 2024